กสม. ร่วมกองทัพบกและกองทัพเรือ ยกระดับมาตรฐานการฝึกทหารใหม่จัดทำร่างแนวปฏิบัติ DO’s & DON’Ts เน้นการฝึกที่ปลอดภัยและเคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

กสม. ร่วมกองทัพบกและกองทัพเรือ ยกระดับมาตรฐานการฝึกทหารใหม่จัดทำร่างแนวปฏิบัติ DO’s & DON’Ts เน้นการฝึกที่ปลอดภัยและเคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์- เผยความคืบหน้าการสำรวจความเห็นเรื่องค่าไฟฟ้าที่เป็นธรรมพบประชาชนส่วนใหญ่เข้าไม่ถึงข้อมูลข่าวสารและขาดการมีส่วนร่วมในการจัดการพลังงาน

วันศุกร์ที่ 20 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 10.30 น. คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) โดยนายวสันต์ ภัยหลีกลี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และนายจุมพล ขุนอ่อน เลขาธิการคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ แถลงข่าวเด่นประจำสัปดาห์ ครั้งที่ 6/2569 โดยมีวาระสำคัญดังนี้

1.กสม. ร่วมกองทัพบกและกองทัพเรือ ยกระดับมาตรฐานการฝึกทหารใหม่ จัดทำร่างแนวปฏิบัติ DO’s & DON’Ts เน้นการฝึกที่ปลอดภัยและเคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

นายวสันต์ ภัยหลีกลี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เปิดเผยว่า คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ให้ความสำคัญกับการขับเคลื่อนการใช้บังคับพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565 รวมทั้งอนุสัญญาต่อต้านการทรมานและการประติบัติหรือการลงโทษที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือที่ย่ำยีศักดิ์ศรี (CAT) และอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลทุกคนจากการบังคับให้หายสาบสูญ (International Convention for the Protection of all Persons from Enforced Disappearance: ICPPED) โดยเห็นว่าหน่วยงานฝ่ายความมั่นคง เช่น กองทัพบก กองทัพเรือ กองทัพอากาศ เป็นหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติตามกฎหมายดังกล่าว ที่ผ่านมา กสม. จึงได้ประสานความร่วมมือกับทุกเหล่าทัพเพื่อส่งเสริมความรู้ความเข้าใจและแนวปฏิบัติที่ดีตามหลักการสิทธิมนุษยชนและการป้องกันการทรมานและการปฏิบัติที่ไม่เหมาะสมมาอย่างต่อเนื่อง เช่น การตรวจเยี่ยมเชิงป้องกันที่ศูนย์/หน่วยฝึกทหารใหม่ในหลายพื้นที่ของทั้งกองทัพบก กองทัพเรือ และกองทัพอากาศ การจัดอบรมด้านสิทธิมนุษยชนแก่ครูฝึกทหารใหม่ของกองทัพบก และกองทัพเรือ และการตรวจเยี่ยมเรือนจำทหารของกองทัพบก ซึ่งได้รับความร่วมมือด้วยดี

ล่าสุดสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.) ได้ร่วมกับกองทัพบกและกองทัพเรือจัดทำร่างแนวปฏิบัติในการฝึกทหารใหม่และทหารกองประจำการ “Do’s & Don’ts” เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานของกองทัพ ป้องกันการทรมานและการปฏิบัติที่ไม่เหมาะสมภายในหน่วยฝึก และยกระดับมาตรฐานการฝึกทหารให้สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชน หลักการห้ามทรมานโดยเด็ดขาด ซึ่งมุ่งเน้นมาตรฐานการฝึกที่ปลอดภัยควบคู่ไปกับการเสริมสร้างวินัยและความพร้อมในการปฏิบัติหน้าที่ทางทหาร โดยร่างแนวปฏิบัติ “Do’s & Don’ts” มีประเด็นสำคัญในเบื้องต้น สรุปได้ดังนี้

สิ่งที่ควรทำ (Do’s) 4 ประการ ได้แก่ (1) เคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ปฏิบัติต่อผู้รับการฝึกอย่างเท่าเทียม ให้เกียรติ และไม่เลือกปฏิบัติ ให้สอดคล้องตามกฎหมายสำคัญ อาทิ พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานฯ ประมวลกฎหมายอาญา และพระราชบัญญัติว่าด้วยวินัยทหาร พุทธศักราช 2476 (2) สร้างพื้นที่ปลอดภัยปราศจากการใช้ความรุนแรง โดยเน้นการฝึกเชิงพัฒนาที่เสริมสร้างความแข็งแรงและความอดทนของร่างกายตามหลักวิชาการและความปลอดภัย พร้อมจัดให้มีช่องทางร้องเรียนที่เป็นธรรมและไม่เปิดเผยตัวตน (3) ลงโทษ/ลงทัณฑ์ตามการกระทำผิดวินัยอย่างเหมาะสม โดยยึดถือท่าลงโทษมาตรฐานตามที่กระทรวงกลาโหมกำหนดไว้เท่านั้น และผู้สั่งลงโทษต้องควบคุมดูแลตลอดเวลาการลงโทษ รวมทั้งมีการประเมินสภาพร่างกายและจิตใจหลังการลงโทษทุกครั้ง และ (4) มีมาตรการดูแลด้านสภาพจิตใจ โดยจัดระบบให้คำปรึกษาทางจิตวิทยาที่เป็นความลับ และอนุญาตให้ติดต่อญาติได้ตามเวลาที่เหมาะสมโดยไม่กีดกันการสื่อสาร

สิ่งที่ไม่ควรทำโดยเด็ดขาด (Don’ts) 6 ประการ ได้แก่ (1) ห้ามใช้ความรุนแรงทุกรูปแบบ เช่น ห้ามตี เตะ ต่อย ทุบตี หรือบังคับให้เปลือยในทุกกรณี รวมถึงห้ามใช้คำพูดดูหมิ่นลดทอนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ (2) ห้ามใช้ความรุนแรงเป็นส่วนหนึ่งของรูปแบบการฝึก โดยห้ามปลูกฝังหรือทำให้การใช้ความรุนแรงเป็นเรื่องปกติในกระบวนการสอนหรือการสร้างวินัยทหาร และห้ามจัดกิจกรรมใด ๆ ที่เข้าข่ายเป็นการละเมิดสิทธิหรือศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของผู้เข้ารับการฝึก (3) ห้ามกักขังในที่ลับหรือแยกเดี่ยวโดยไม่มีเหตุจำเป็น โดยไม่ให้ควบคุมตัวหรือลงโทษในบริเวณที่ลับสายตา ไม่มีกล้องวงจรปิด หรือไม่สามารถตรวจสอบเหตุการณ์ภายหลังได้ (4) ห้ามใช้ระบบอาวุโสในการบังคับบัญชาโดยมิชอบหรือข่มเหง โดยผู้ฝึกเก่า รุ่นพี่ หรือผู้ช่วยครูฝึก ห้ามใช้อำนาจเหนือผู้เข้ารับการฝึกในการลงโทษ ควบคุม หรือบังคับใด ๆ เว้นแต่ได้รับมอบอำนาจตามระเบียบอย่างชัดเจน (5) ห้ามปิดกั้นการติดต่อกับญาติหรือช่องทางร้องเรียน และ (6) ห้ามบังคับให้ทำสิ่งที่ไม่เกี่ยวข้องกับการฝึกโดยไม่มีเหตุสมควร เช่น ห้ามใช้แรงงานของผู้เข้ารับการฝึกเพื่อประโยชน์ส่วนตัวของผู้บังคับบัญชาหรือสั่งใช้งานเกินสมรรถภาพจนเสี่ยงต่อสุขภาพ โดยไม่เกี่ยวข้องกับภารกิจหรือการฝึกตามหน้าที่

“ร่างแนวปฏิบัติ Do’s & Don’ts นี้ เป็นข้อเสนอแนะสิ่งที่ควรทำและสิ่งที่ไม่ควรทำโดยเด็ดขาดในการฝึกทหาร โดยได้รับความร่วมมืออย่างดีจากกองทัพบกและกองทัพเรือในการร่วมจัดทำและให้ข้อคิดเห็นเพื่อยกระดับมาตรฐานการฝึกทหารให้เป็นไปอย่างปลอดภัยและเคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ โดยครูฝึกและผู้บังคับบัญชาหน่วยมีส่วนร่วมพัฒนาร่างแนวปฏิบัติดังกล่าวเพื่อให้เป็นกรอบมาตรฐานกลางสำหรับครูฝึกและหน่วยฝึกทั่วประเทศ ทั้งนี้ กสม. ยืนยันว่า หลักสิทธิมนุษยชนโดยเฉพาะหลักการห้ามทรมานสามารถดำเนินควบคู่ไปได้กับภารกิจด้านความมั่นคง และมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องนำมาปรับใช้เพื่อช่วยลดความเสี่ยงต่อเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ รวมทั้งเสริมสร้างความเชื่อมั่นของประชาชนในภารกิจดังกล่าว” นายวสันต์ กล่าว