ทีมข่าวเศรษฐกิจรายงานว่า จากสถานการณ์ราคาน้ำมันในตลาดโลกที่มีความผันผวนอย่างหนักในช่วงที่ผ่านมา กำลังกลายเป็นโจทย์ใหญ่ของกลุ่มอุตสาหกรรมโรงกลั่นไทย หลังต้องเผชิญกับภาวะ “ราคาทุนสูงกว่าราคาขาย” หรือ Stock Loss อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ส่งผลให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ถึงราคาขายปลีกที่ไม่สามารถปรับลดลงได้ทันทีตามทิศทางตลาดโลก
28 เมษายน 2569 : แหล่งข่าวจากกลุ่มอุตสาหกรรมโรงกลั่น เปิดเผยว่า ธุรกิจโรงกลั่นน้ำมันมีเงื่อนไขด้านเวลาหรือ Time Lag ที่เป็นจุดเปราะบางสำคัญ โดยปกติโรงกลั่นต้องสำรองน้ำมันดิบล่วงหน้าตามกฎหมายและเพื่อความมั่นคงทางพลังงาน ซึ่งต้องสั่งซื้อก่อนการผลิตจริงประมาณ 1-2 เดือน
“ในช่วงวิกฤตความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ผ่านมา โรงกลั่นจำเป็นต้องเร่งจัดหาน้ำมันดิบมาสำรองเพื่อป้องกันภาวะขาดแคลนในประเทศ แม้ในช่วงนั้นราคาจะพุ่งสูงและมีค่า Premium หรือส่วนต่างราคาน้ำมันดิบพุ่งไปถึง 20 เหรียญต่อบาร์เรล แต่เมื่อน้ำมันล็อตดังกล่าวเดินทางมาถึงโรงกลั่นในเดือนนี้ ราคาน้ำมันสำเร็จรูปในตลาดโลกกลับดิ่งลงอย่างรวดเร็ว” แหล่งข่าวระบุ
สถานการณ์ดังกล่าวเปรียบเสมือน “แม่ค้าที่ซื้อวัตถุดิบมาตุนไว้ในราคาสูง” เพื่อให้มีของขายเพียงพอ แต่เมื่อถึงวันที่นำมาปรุงขาย ราคาตลาดกลางกลับลดลงอย่างกะทันหัน ทำให้ไม่สามารถลดราคาขายได้ทันทีเพราะยังมีต้นทุนเดิมที่จ่ายไปแล้วค้างอยู่ ซึ่งโรงกลั่นกำลังเผชิญกับสภาวะที่ต้องบริหารจัดการส่วนต่างราคานี้ โดยในช่วงถัดไปอาจต้องเดินเครื่องผลิตในสภาวะที่ค่าการกลั่น (Gross Refining Margin: GRM) ติดลบ
ทั้งนี้ ข้อมูลระบุว่าอุตสาหกรรมโรงกลั่นน้ำมันไม่ได้เป็นธุรกิจที่มีผลกำไรคงที่ แต่เป็นธุรกิจแบบ วัฏจักร (Cycle) ที่ขึ้นลงตามกลไกตลาดโลกอย่างชัดเจน บางช่วงอาจดูเหมือนมีผลประกอบการดี แต่ในหลายช่วงก็ต้องแบกรับภาระความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาต้นทุนเช่นกัน
อย่างไรก็ตาม แม้แนวโน้มราคาน้ำมันในอนาคต (Future Curve) จะมีทิศทางลดลง ซึ่งจะส่งผลให้โรงกลั่นต้องบันทึกภาวะขาดทุนจากสต็อก (Stock Loss) เป็นจำนวนมาก แต่กลุ่มโรงกลั่นหลัก โดยเฉพาะในกลุ่ม ปตท. ยืนยันที่จะเดินเครื่องผลิตเต็มกำลังต่อเนื่อง เพื่อเป็นหลักประกันความมั่นคงทางพลังงานให้กับประเทศ และเตรียมความพร้อมไม่ให้เกิดภาวะขาดแคลนน้ำมันดิบในระยะยาว แม้ต้องเผชิญกับความท้าทายด้านต้นทุนที่สูงกว่าราคาตลาดในปัจจุบันก็ตาม
#ราคาน้ำมัน #โรงกลั่นน้ำมัน #เศรษฐกิจไทย #วิกฤตพลังงาน #น้ำมันโลก #StockLoss #TimeLag #ค่าการกลั่น #ความมั่นคงทางพลังงาน #ข่าวเศรษฐกิจ #น้ำมันแพง #ปตท #พลังงานไทย #RefiningMargin #EnergySecurity
