วงการพลังงานตั้งคำถามใหญ่! นโยบายเปิดเสรีซื้อ-ขายไฟฟ้าสีเขียว (Direct PPA) ที่อ้างบิ๊กดีมานด์จากธุรกิจ Data Center จนอาจเกิดศึกแย่งชิงพลังงาน หวั่นทุบ 3 การไฟฟ้าหลักของรัฐสูญเสียส่วนแบ่งตลาดอย่างรุนแรง พร้อมเปิดทางกลุ่มทุนพลังงานรายใหญ่เข้ามามีบทบาทนำเชิงนโยบายและผูกขาดผลประโยชน์ก้อนโตค่ะ
นโยบาย Direct PPA ที่คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) เตรียมเสนอคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) กำลังถูกสังคมจับตามองและตั้งข้อกังขาไม่ต่างจากโครงการ “แลนด์บริดจ์” ว่า เป็นการเอื้อประโยชน์ให้กลุ่มทุนขนาดใหญ่เข้ามาเก็บเกี่ยวผลประโยชน์ มากกว่าจะเป็นการดึงดูดเม็ดเงินลงทุนต่างประเทศตามเทรนด์โลกอย่างที่กล่าวอ้างหรือไม่
@ หวั่น 3 การไฟฟ้าซ้ำรอยวิกฤตรัฐวิสาหกิจโทรคมนาคม
แม้กระทรวงพลังงานจะระบุว่าเป็นนโยบายต่อเนื่องตั้งแต่รัฐบาลนายเศรษฐา ทวีสิน แต่หลายฝ่ายกังวลว่าการเร่งรัดนี้อาจทุบฐานะของ 3 รัฐวิสาหกิจหลัก (กฟผ., กฟน., กฟภ.) อย่างรุนแรง โดยเฉพาะ กฟผ. ที่ปัจจุบันมีสัดส่วนการผลิตไฟฟ้าเหลือเพียงประมาณ 30% ของระบบ และอาจลดต่ำลงอีกหากปล่อยให้เอกชนซื้อขายกันเอง ซึ่งบทเรียนความล้มเหลวจากการเปิดเสรีในอดีตของธุรกิจสื่อสารโทรคมนาคมก็มีให้เห็นเด่นชัดแล้วว่าทำให้หน่วยงานรัฐต้องตกอยู่ในสภาพยากลำบากเพียงใด
@ ปริศนา “ดีมานด์ทิพย์” หรือแค่ตัวเลขเกินจริง?
นอกจากนี้ ตัวเลขคาดการณ์ความต้องการไฟฟ้าสะอาดที่ระบุว่าจะทะยานสู่ 19,085 เมกะวัตต์ในปี 2576 ยังถูกตั้งข้อสังเกตว่าสูงเกินจริง (Over-projection) เนื่องจากโครงการนำร่อง 2,000 เมกะวัตต์ในปัจจุบัน มีเอกชนมาลงทะเบียนใช้สิทธิ์จริงไม่ถึง 40% ด้วยซ้ำ ซึ่งหากรัฐบาลยังเดินหน้าอนุมัติรับซื้อไฟฟ้าตามตัวเลขที่เกินจริงนี้ ย่อมส่งผลให้ประชาชนต้องแบกรับภาระค่าพร้อมจ่าย (Availability Charge) จนค่าไฟแพงหลังแอ่นเหมือนแผน PDP ในอดีต
@ ข้ามขั้นตอนปฏิรูประบบสายส่ง เอื้อทุนใหญ่กินรวบ
อุปสรรคสำคัญคือ ประเทศไทยยังไม่มีการปฏิรูประบบสายส่งเพื่อรองรับบุคคลที่สาม (Third Party Access) ซึ่งต้องใช้เงินลงทุนสูงมาก หากรัฐบาลข้ามขั้นตอนไปเปิดเสรีให้เอกชนรายใหญ่ซื้อขายไฟได้ทันที ย่อมหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะถูกวิจารณ์ว่า เอื้อประโยชน์ให้กลุ่มทุนพลังงานรายใหญ่เข้ามาใช้โครงข่ายของรัฐเพื่อผูกขาดธุรกิจไฟฟ้าครบวงจร โดยไม่ต้องลงทุนระบบสายส่งเอง
ในท้ายที่สุด ประชาชนอาจไม่ได้ประโยชน์จากการแข่งขันเสรี แต่ต้องเผชิญกับโครงสร้างราคาที่ถูกกำหนดโดยผู้เล่นรายใหญ่ที่มีอำนาจเหนือกว่า ขณะที่ 3 การไฟฟ้ายังต้องแบกรับภาระดูแลระบบไฟในพื้นที่ห่างไกลซึ่งไม่มีกำไร จึงไม่แปลกที่สังคมจะตั้งคำถามดัง ๆ ไปยังรัฐบาลว่า เบื้องหลังนโยบาย Direct PPA นี้ ทำเพื่อใครกันแน่ค่ะ
