โครงการวางผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร (ปรับปรุงครั้งที่ 4) กำลังเผชิญกระแสคัดค้านอย่างหนักหน่วงในพื้นที่โซนตะวันออก โดยเฉพาะแนวโครงข่ายคมนาคมถนนสายประเภท ข ขนาดเขตทางกว้าง 16 เมตร ได้แก่ สาย ข2 และ สาย ข3 ซึ่งถูกขีดเส้นผ่านเขตลาดกระบังและหนองจอก เลียบแนวคลองธรรมชาติสายหลักทั้งคลองลำปลาทิว คลอง 11 คลอง 12 และคลองหลักอื่นๆ กลุ่มประชาชนผู้มีส่วนได้ส่วนเสียชี้ว่า โครงการนี้เป็นการวางผังที่ขาดการสำรวจหน้างานอย่างแท้จริง และส่งผลกระทบโดยตรงต่อวิถีชีวิตดั้งเดิม
ผู้ได้รับผลกระทบระบุว่า กทม. ไม่เคยสื่อสารหรือลงพื้นที่ประชาสัมพันธ์ให้ชุมชนรับทราบอย่างทั่วถึง ชาวบ้านจำนวนมากเพิ่งทราบว่าบ้านตนเองตกอยู่ในแนวเวนคืนเมื่อปลายเดือนสิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา ซึ่งสะท้อนถึงการขาดกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนตั้งแต่ต้นน้ำ
นอกจากนี้ การตัดถนนเลียบขนาบสองฝั่งลำคลอง จะปิดกั้นการเข้าถึงแหล่งน้ำธรรมชาติ ซึ่งชาวบ้านและเกษตรกรใช้หล่อเลี้ยงชีวิตประจำวันและการประกอบอาชีพมาหลายชั่วอายุ เป็นการตัดขาดสายน้ำ ทำลายวิถีชีวิต ทำลายอัตลักษณ์และนิเวศผืนสุดท้าย ซึ่งโซนหนองจอกและลาดกระบังถือเป็นแนวกันชนสีเขียวและแหล่งเกษตรกรรมสำคัญ การนำคอนกรีตขนาดใหญ่เข้าถมทับตลิ่งคลองจะลบล้างทัศนียภาพและระบบนิเวศท้องถิ่นโดยสิ้นเชิง
เปรียบเทียบโครงการและข้อเรียกร้องชุมชน
| ประเด็น | ร่างผังเมืองรวม กทม. (ข2, ข3) | ข้อเรียกร้องจากชุมชน |
| ขนาดและแนวเส้นทาง | ถนนสาย ข กว้าง 16 เมตร เลียบคลองลำปลาทิว, คลอง 11, คลอง 12 | เวนคืนพื้นที่ริมตลิ่ง กระทบสิ่งปลูกสร้างและที่ทำกินหนาแน่น |
| ผลกระทบวิถีชีวิต | เปิดโครงข่ายคมนาคมเชื่อมโซนตะวันออก | ปิดกั้นการสัญจรทางน้ำและทำลายวิถีเกษตรกรรมดั้งเดิม |
| ทางออกเชิงพื้นที่ | กำหนดแนวตามผังแม่บทคมนาคมเดิม | ตะวันออกยังมีพื้นที่ว่างเปล่าอีกมาก ควรเบี่ยงแนวเพื่อเลี่ยงชุมชน |
| สถานะการดำเนินการ | อยู่ในขั้นตอนรับฟังความคิดเห็น/ยื่นคำร้อง | เสนอให้ “ยกเลิกแนวเส้นทาง” เลียบคลองทั้งหมด |
ประชาชนในพื้นที่และองค์กรคุ้มครองสิทธิ ยืนยันชัดเจนว่าผังเมืองที่ดีต้องพัฒนาควบคู่กับการอนุรักษ์ ไม่ใช่การขีดเส้นบนกระดาษโดยไม่มองความเป็นจริงบนผืนดิน จึงขอเรียกร้องให้ กทม. ทบทวนและยกเลิกแนวสาย ข2 และ ข3 เลียบคลองทั้งหมด พร้อมเปิดช่องทางให้ประชาชนร่วมกำหนดทิศทางการพัฒนาบ้านเกิดของตนเองอย่างแท้จริง ก่อนที่มรดกสายน้ำของกรุงเทพฯ จะถูกกลืนหายไปใต้ชั้นคอนกรีต
