วิกฤตซ้ำเติมเกษตรกร! มูลนิธิชีววิถี (ไบโอไทย) โพสต์ผ่านเฟซบุ๊กตั้งข้อสังเกตถึงผลกระทบจากการปรับขึ้นราคาน้ำมันดีเซลที่พุ่งสูงถึง 44.24 บาทต่อลิตร ซึ่งส่งผลกระทบลูกโซ่มายังราคาปุ๋ยเคมีที่เป็นปัจจัยการผลิตหลัก โดยพบว่าราคาขยับตัวสูงเป็นประวัติการณ์ ท่ามกลางคำถามถึงมาตรการกำกับดูแลของภาครัฐที่ยังไม่ชัดเจน
เปิดตัวเลขสต็อกเก่าสวนทางราคาปัจจุบัน
ไบโอไทยระบุว่า แม้ก่อนหน้านี้กระทรวงพาณิชย์จะเคยแถลงยืนยันปริมาณสต็อกปุ๋ยในประเทศมีสูงถึง 1.52 ล้านตัน (ข้อมูล ณ สิ้นเดือนมกราคม 2569) ซึ่งเป็นต้นทุนเดิมที่ควรจำหน่ายในราคาประมาณกระสอบละ 800 บาท แต่สถานการณ์ปัจจุบันพบว่ามีการปรับราคาขึ้นไปถึง 1,600 บาทต่อกระสอบแล้ว หากคำนวณจากส่วนต่างราคาที่เพิ่มขึ้น 800 บาทต่อกระสอบ จากปริมาณสต็อก 30.4 ล้านกระสอบ อาจหมายถึงภาระต้นทุนที่เกษตรกรต้องแบกรับเพิ่มขึ้นรวมกว่า 24,320 ล้านบาท
ค้านแถลงการณ์พาณิชย์: “สต็อกเก่าต้องราคาเดิม”
ข้อมูลจากไบโอไทยแย้งว่า แม้กรมการค้าภายในจะเคยย้ำชัดว่าปุ๋ยในตลาดปัจจุบันคือสต็อกเดิมที่นำเข้าด้วยต้นทุนเดิม และผู้ประกอบการไม่มีเหตุผลที่จะปรับขึ้นราคาตามสถานการณ์โลกในทันที แต่ในทางปฏิบัติ เกษตรกรกลับต้องเผชิญกับราคาปุ๋ยที่แพงลิบลิ่วและสภาวะสินค้าขาดแคลนในบางช่วง ทำให้เกิดคำถามถึงประสิทธิภาพในการควบคุมราคาสินค้า ซึ่งปุ๋ยเคมีถือเป็นหนึ่งในรายการสินค้าควบคุมตามประกาศของคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ (กกร.)
เปิดโครงสร้างตลาด: 5 ยักษ์ใหญ่ผู้ค้าปุ๋ยในไทย
ในสภาวะที่ราคาปุ๋ยพุ่งสูง โครงสร้างตลาดปุ๋ยเคมีในประเทศไทยถูกจับตามองอีกครั้ง โดยมีผู้ประกอบการรายใหญ่ที่มีบทบาทสำคัญในการครองส่วนแบ่งการตลาด ได้แก่:
1.บริษัท ไทยเซ็นทรัลเคมี จำกัด (มหาชน) (TCCC): ผู้ผลิตและจำหน่ายรายใหญ่ เจ้าของแบรนด์ “หัววัว-คันไถ”
2.บริษัท เจียไต๋ จำกัด: ผู้นำธุรกิจการเกษตรครบวงจร ผู้จำหน่ายปุ๋ย “ตรากระต่าย”
3.บริษัท เทอราโกร เฟอร์ติไลเซอร์ จำกัด: ผู้ผลิตและจัดจำหน่าย “ปุ๋ยตรามงกุฎ” ในกลุ่มพรรณธิอร
4.บริษัท ยารา (ประเทศไทย) จำกัด: ผู้นำระดับโลกด้านสารอาหารพืชและปุ๋ยไนโตรเจน
5.บริษัท ศักดิ์สยามอินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด: ผู้ผลิตและจัดจำหน่ายปุ๋ยเคมีคุณภาพสูงรายใหญ่
ท่ามกลางวิกฤตต้นทุนการผลิตที่พุ่งสูง เกษตรกรไทยต่างคาดหวังให้กระทรวงพาณิชย์และกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เร่งออกมาตรการช่วยเหลือเชิงรุกเพื่อบรรเทาความเดือดร้อน ก่อนที่ภาคเกษตรกรรมจะแบกรับภาระไม่ไหว
