Page 4 - จดหมายข่าวสภาการพยาบาล_2568_ฉบับที่ 4

สาระน่ารู้

บทบาทผู้น�าทางจริยธรรม

ในการพัฒนาบรรยากาศจริยธรรมในสถานที่ท�างาน

พว.เสาวรส จันทมาศ

พยาบาลวิชาชีพเชี่ยวชาญ ข้าราชการบ�านาญ

กรรมการศูนย์จริยธรรมทางการพยาบาลแห่งประเทศไทย สภาการพยาบาล

เกริ่นน�า

ในยุคที่องค์กรพยาบาลต้องเผชิญกับความท้าทายด้านจริยธรรม ไม่ว่าจะเป็นสภาพสังคม วัฒนธรรม โครงสร้าง

ประชากรที่เปลี่ยนแปลงไป ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีด้านการแพทย์และสื่อออนไลน์ ส่งผลต่อทัศนคติและค่านิยม

ของบุคคลในสังคม ภาระงานที่เพิ่มขึ้นของพยาบาล การพยาบาลที่มุ่งเน้นเทคโนโลยีมากกว่าการดูแลด้านจิตใจของผู้ป่วย
ซึ่งท�าให้เกิดความห่างเหินของบุคลากรสุขภาพและผู้รับบริการ ก่อให้เกิดปัญหาจริยธรรมในวิชาชีพ อาจเกิดผลกระทบต่อทั้ง

ผู้ป่วย ผู้ประกอบวิชาชีพ และผลกระทบต่อองค์กร การพัฒนาบรรยากาศจริยธรรมจะส่งผลให้บุคลากรมีพฤติกรรมจริยธรรม

มีการใช้ข้อมูลเพื่อตัดสินใจเชิงจริยธรรมอย่างเหมาะสม ส่งผลให้ผู้รับบริการได้รับบริการที่มีคุณภาพ ความพึงพอใจ บุคลากร

สุขภาพมีความพึงพอใจและยึดมั่นผูกพันต่อองค์กร (Abou Hashish, E. A., 2017)

บทบาทผู้น�าทางจริยธรรมในการพัฒนาบรรยากาศจริยธรรมในสถานที่ท�างาน

ภาวะผู้น�าทางจริยธรรม เป็นสมรรถนะขั้นสูงสุดของสมรรถนะทางจริยธรรม ซึ่งประกอบด้วย สมรรถนะขั้นที่ 1 คือ

พฤติกรรมจริยธรรม ขั้นที่ 2 คือการตัดสินใจเชิงจริยธรรม และขั้นที่ 3 คือภาวะผู้น�าทางจริยธรรม ซึ่งผู้น�าทางจริยธรรม

ต้องเป็นผู้ที่มีพฤติกรรมจริยธรรม สามารถตัดสินใจเชิงจริยธรรมได้อย่างเหมาะสม เป็นแบบอย่างที่ดีทางจริยธรรม

และเป็นผู้น�าในการพัฒนาบุคลากรในองค์กรให้มีสมรรถนะทางจริยธรรมได้ โดยผู้น�าทางจริยธรรม จะต้องมีคุณลักษณะ

ที่ส�าคัญ ดังนี้ 1) มีความยุติธรรม ไม่มีอคติ และไม่เลือกปฏิบัติ 2) การเคารพผู้อื่น ยอมรับความคิดเห็นที่แตกต่าง

3) ความซื่อสัตย์ ให้ข้อมูลที่เป็นจริง โปร่งใส และไม่เปิดเผยข้อมูลที่เป็นความลับ 4) ดูแลด้วยหัวใจความเป็นมนุษย์
มีความเป็นกัลยาณมิตร 5) สร้างการท�างานเป็นทีม 6) ใช้คุณค่าองค์กรเป็นแนวทางในการตัดสินใจ 7) ส่งเสริมให้ทีม

มีความคิดริเริ่มในการพัฒนางาน 8) การเป็นแบบอย่างที่ดี 9) สร้างความตระหนักรู้ในคุณค่าขององค์กรและผู้ร่วมงาน

อย่างต่อเนื่อง และ 10) การไม่ยอมให้มีการละเมิดจริยธรรม (สภาการพยาบาล, 2568)

บรรยากาศจริยธรรมในสถานที่ท�างาน เป็นบรรยากาศที่แสดงถึงความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างบุคคลทุกกลุ่มในองค์กร

ประกอบด้วย เพื่อนร่วมงาน ผู้ป่วย ผู้บริหาร โรงพยาบาล และแพทย์ (Olson, 1995) โดยอยู่บนพื้นฐานของหลักและแนวคิด
จริยธรรม องค์กรที่มีบรรยากาศจริยธรรมจะส่งผลให้บุคลากรมีพฤติกรรมจริยธรรม ผู้รับบริการได้รับการดูแลที่มีคุณภาพ

บุคลากรในองค์กรมีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน ลดความขัดแย้ง การคงอยู่ในงานของบุคลากรนานขึ้น ลดความเสี่ยงต่อ

การถูกร้องเรียน และองค์กรมีภาพลักษณ์ที่ดีในสายตาประชาชน (สภาการพยาบาล, 2567) ซึ่งการสร้างบรรยากาศจริยธรรม

4 จดหมายข่าวสภาการพยาบาล ปีที่ 27 ฉบับที่ 4 เดือนตุลาคม - ธันวาคม 2568