ถ้าคุณต้องควักกระเป๋า 1,000 บาท เพื่อขับรถขึ้นสะพานข้ามทะเลไปเกาะสมุย ใช้เวลาเพียง 20 นาที จากที่เคยนั่งเฟอร์รี่ 2 ชั่วโมง… คุณจะจ่ายไหม?
1. เมกะโปรเจกต์ 7.4 หมื่นล้าน “ลดเวลาแต่เพิ่มต้นทุนผู้ใช้”
การทางพิเศษแห่งประเทศไทย (กทพ.) กำลังเดินหน้าศึกษาความเหมาะสมและผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) โครงการก่อสร้างสะพานเชื่อมดอนสัก จ.สุราษฎร์ธานี สู่หาดตลิ่งงาม อ.เกาะสมุย ระยะทางรวมสะพานและถนนเชื่อมต่อ 37.41 กิโลเมตร ใช้โครงสร้างสะพานขึง วงเงินลงทุน 74,044 ล้านบาท ใช้เวลาก่อสร้าง 5 ปี คาดเริ่มก่อสร้างปี 2572 เปิดใช้งานได้ปลายปี 2576
ค่าผ่านทางสำหรับรถ 4 ล้อ 1,000 บาท/เที่ยว คำถามคือ… ราคานี้ประชาชนไหวไหม?
2. การตัดสินใจของผู้ใช้ “เวลา VS ค่าใช้จ่าย”
ปัจจุบันการเดินทางโดยเฟอร์รี่มีค่าใช้จ่ายรวมรถยนต์และคนขับประมาณ 550 บาท ส่วนผู้โดยสารต้องจ่าย 170 บาท/คน ใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง (รวมเวลารอเรือ)
หากเปิดใช้สะพาน ผู้ใช้จะต้องตัดสินใจระหว่าง “จ่ายเพิ่มเพื่อประหยัดเวลา” หรือ “ประหยัดเงินแต่ใช้เวลามากกว่า”
ในเชิงทฤษฎี การตัดสินใจนี้ขึ้นอยู่กับ “มูลค่าของเวลา” ของแต่ละบุคคล ซึ่งแตกต่างตามระดับรายได้ และวัตถุประสงค์การเดินทาง รวมทั้งจำนวนผู้ร่วมเดินทาง
3. ค่าผ่านทาง 1,000 บาท “สูงหรือต่ำ? เมื่อเปรียบเทียบกับต่างประเทศ”
การกำหนดค่าผ่านทางสะพานขนาดใหญ่ในต่างประเทศมีความแตกต่างตามต้นทุนและรายได้ประชากร
(1) สะพาน Akashi Kaikyo ในญี่ปุ่น ความยาวประมาณ 3.9 กิโลเมตร เป็นสะพานแขวนที่มีช่วงกลางยาวที่สุดในโลก มีโครงสร้างขนาดมหึมาในพื้นที่ที่เสี่ยงต่อแผ่นดินไหว ค่าผ่านทางสำหรับรถ 4 ล้อ ประมาณ 470 บาท ถ้าชำระด้วย ETC (Electronic Toll Collection) เพื่อลดการจราจรติดขัดที่หน้าด่านเก็บเงิน จะลดลงเหลือประมาณ 185 บาท… เทคโนโลยีระดับโลกยังถูกกว่า 1,000 บาท
(2) สะพาน Hong Kong-Zhuhai-Macao ในจีน เชื่อม 3 เขตปกครอง ระยะทาง 55 กิโลเมตร (สะพาน+อุโมงค์) ค่าผ่านทางสำหรับรถ 4 ล้อ ประมาณ 670 บาท… โครงการระดับโลก แต่ค่าผ่านทางต่ำกว่า 1,000 บาท
4. จำเป็นต้องเก็บ 1,000 บาท หรือไม่?
โครงการนี้ ถ้าจะหวังให้เอกชนลงทุน 100% (ยกเว้นค่าเวนคืน) เช่นเดียวกับทางด่วนบางสายในกรุงเทพฯ คงยาก เพราะโอกาสได้กำไรแทบมองไม่เห็น เนื่องจากเงินลงทุน ค่าดำเนินงานและค่าบำรุงรักษาสูง แต่ถ้าจะให้เอกชนร่วมลงทุนบางส่วนนั้น เป็นไปได้ ซึ่งอาจทำให้ค่าผ่านทางสูงกว่า 1,000 บาท เพื่อความคุ้มทุนของเอกชน
ด้วยเหตุนี้ รัฐจึงควรพิจารณาลงทุนเองทั้งหมด 100% เช่นเดียวกับทางด่วนหรือรถไฟฟ้าบางสายในกรุงเทพฯ ซึ่งอาจทำให้ค่าผ่านทางต่ำกว่า 1,000 บาท ก็ได้
5. ความเหลื่อมล้ำทางนโยบาย
ยกตัวอย่างรถไฟฟ้าสายสีม่วง ช่วงบางใหญ่-เตาปูน วงเงินลงทุน 64,109.57 ล้านบาท รัฐลงทุนเองทั้งหมด 100% อีกทั้ง ยังช่วยอุดหนุนค่าโดยสาร โดยเก็บ 20 บาทตลอดสาย ขณะที่คนใต้จะข้ามไปเกาะสมุยต้องจ่ายถึง 1,000 บาท หรือรอเฟอร์รี่เหมือนเดิม
หากรัฐสามารถลงทุนรถไฟฟ้าสายสีม่วงกว่า 6 หมื่นล้านบาทในกรุงเทพฯ และให้ผู้โดยสารจ่าย 20 บาทได้ รัฐย่อมสามารถลงทุนสะพานสมุยกว่า 7 หมื่นล้านบาท และให้ผู้ใช้บริการจ่ายในราคาที่ถูกกว่า 1,000 บาทได้เช่นกัน หากใช้ “มาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ”
6. สรุป
สะพานเชื่อมเกาะสมุยคือความสะดวก รวดเร็วที่หลายคนอยากได้ แต่คำถามคือ… ราคาที่ต้องจ่ายเหมาะสมไหม?
ค่าผ่านทาง 1,000 บาท แต่ใช้เวลาเพียง 20 นาที คุณจะจ่ายไหม? คอมเมนต์บอกกันหน่อย
