เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2569 เรืองไกร ลีกิจวัฒนะ เปิดเผยว่า ได้ส่งหนังสือทางไปรษณีย์ EMS ถึง สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ หรือ ป.ป.ช. เพื่อขอให้ตรวจสอบกรณีของ ภัณฑิล น่วมเจิม ว่า การอภิปรายในสภาผู้แทนราษฎรเกี่ยวกับปัญหายาเสพติด เมื่อวันที่ 30 เมษายน 2569 เข้าข่ายฝ่าฝืนมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรงหรือไม่
นายเรืองไกร ระบุว่า การอภิปรายดังกล่าวมีลักษณะพาดพิง “กำนัน-ผู้ใหญ่บ้าน” ในเชิงเหมารวม จนอาจทำให้สังคมเข้าใจว่า บุคคลในตำแหน่งดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการเสพหรือค้ายาเสพติด ซึ่งอาจกระทบต่อชื่อเสียงและเกียรติยศของผู้ที่ถูกพาดพิง
ต่อมา นายภัณฑิล ได้โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กชี้แจงและขอโทษ โดยยืนยันว่า ไม่มีเจตนาเหมารวมว่ากำนันหรือผู้ใหญ่บ้านทุกคนเกี่ยวข้องกับยาเสพติด เพียงเสนอให้มีการตรวจหาสารเสพติดในหลายหน่วยงาน ทั้ง สส. ค่ายทหาร และฝ่ายปกครองท้องถิ่น
อ้างแนวคำพิพากษาศาลฎีกา ประกอบการร้องเรียน
นายเรืองไกร ระบุว่า ได้ยกแนวคำพิพากษาศาลฎีกาหลายคดีมาประกอบคำร้อง โดยเฉพาะคดีที่ศาลเคยวินิจฉัยว่า แม้การอภิปรายในสภาจะได้รับเอกสิทธิ์คุ้มครอง แต่หากเป็นการกล่าวข้อความอัน “ฝ่าฝืนต่อความจริง” และสร้างความเสียหายแก่บุคคลอื่น ก็อาจต้องรับผิดได้
นอกจากนี้ ยังอ้างถึงคำพิพากษาคดีจริยธรรมทางการเมือง ซึ่งศาลเคยมีคำสั่งให้ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองพ้นจากตำแหน่ง พร้อมเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งและสิทธิทางการเมืองในบางกรณี
หาก ป.ป.ช. ชี้ว่าผิดจริง จะมีโทษอย่างไร กรณีนี้ยังอยู่ในขั้น “ร้องเรียน” และ ป.ป.ช. ยังไม่ได้มีคำวินิจฉัย แต่หากตรวจสอบแล้วเห็นว่าเข้าข่ายฝ่าฝืนจริยธรรมร้ายแรง อาจนำไปสู่กระบวนการส่งเรื่องให้ศาลฎีกาพิจารณา
หากศาลวินิจฉัยว่ามีความผิดจริง อาจมีผลดังนี้
พ้นจากตำแหน่ง สส.
ถูกเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง
ถูกตัดสิทธิทางการเมือง
ถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด
กระทบต่อภาพลักษณ์และความน่าเชื่อถือทางการเมืองในระยะยาว
ทั้งนี้ บทลงโทษจะขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง พยานหลักฐาน และดุลพินิจขององค์กรอิสระและศาล
การอภิปรายลักษณะนี้ กระทบใครบ้าง
- กระทบต่อผู้ถูกพาดพิง
กำนันและผู้ใหญ่บ้านจำนวนมากอาจมองว่า ถูกเหมารวมจนเสียชื่อเสียง แม้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับยาเสพติด ทำให้เกิดแรงกดดันและความไม่พอใจในพื้นที่
- กระทบต่อผู้อภิปราย
แม้ สส. จะมีเอกสิทธิ์ในการอภิปราย แต่หากข้อมูลไม่รอบด้านหรือถูกมองว่าเกินขอบเขต ก็อาจถูกตรวจสอบทั้งทางกฎหมายและจริยธรรม
- กระทบต่อบรรยากาศในสภา
กรณีลักษณะนี้อาจทำให้การอภิปรายเรื่องสำคัญในอนาคตเข้มงวดมากขึ้น สส. อาจต้องระมัดระวังการใช้ถ้อยคำและการอ้างข้อมูลมากกว่าเดิม
- กระทบต่อความเชื่อมั่นของประชาชน
ประชาชนบางส่วนอาจมองว่า การอภิปรายเชิงเหมารวมทำให้เกิดความขัดแย้งในสังคม ขณะที่อีกฝ่ายอาจเห็นว่าเป็นการเปิดประเด็นปัญหายาเสพติดที่ควรถูกตรวจสอบอย่างจริงจังอย่างไรก็ตาม คดีนี้ยังต้องรอการพิจารณาของ ป.ป.ช. ว่าจะรับเรื่องไว้ตรวจสอบหรือไม่ และผลสอบจะออกมาในทิศทางใดต่อไป
