กสม. เผยผลการติดตามการดำเนินงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามข้อเสนอแนะของ กสม. ระบุหลายกรณีหน่วยงานขานรับแก้ไขปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนแล้ว – ชี้โครงการบรรเทาอุทกภัยลุ่มน้ำคลองท่าแนะ จ.พัทลุง ขาดการมีส่วนร่วม เสี่ยงละเมิดสิทธิฯ แนะกรมชลฯ จัดเวทีรับฟังความเห็นให้ครอบคลุมทุกครัวเรือนที่ได้รับผลกระทบ – ขอบคุณรัฐบาลตอบรับข้อเสนอแนะแก้ไขปัญหาเด็กหลุดจากระบบการศึกษาจากการค้างจ่ายเงิน
วันศุกร์ที่ 5 มิถุนายน 2569 เวลา 10.30 น. คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) โดยนายวสันต์ ภัยหลีกลี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และ นายจุมพล ขุนอ่อน รองเลขาธิการคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ แถลงข่าวเด่นประจำสัปดาห์ ครั้งที่ 20/2569 โดยมีวาระสำคัญ 3 เรื่อง ดังนี้
3.กสม. ขอบคุณรัฐบาลตอบรับข้อเสนอแนะแก้ไขปัญหาเด็กหลุดจากระบบการศึกษาจากการค้างจ่ายเงิน ศธ.และ สพฐ.เร่งแก้ปัญหาทันที
นายวสันต์ ภัยหลีกลี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เปิดเผยว่า ตามที่คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) โดยประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ มีหนังสือด่วนที่สุด ลงวันที่ 7 พฤษภาคม 2569 แจ้งข้อเสนอแนะกรณีสถานศึกษาสังกัด สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ปฏิเสธการออกเอกสารสำคัญทางการศึกษาแก่เด็กที่ค้างชำระเงินบำรุงการศึกษา ทำให้เด็กไม่สามารถเข้าศึกษาต่อในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2569 ได้ ไปยังนายกรัฐมนตรี โดยมีข้อเสนอให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) มอบหมายกระทรวงศึกษาธิการสั่งการให้สถานศึกษาออกหนังสือสำคัญทางการศึกษาแก่เด็กที่ค้างชำระเงินบำรุงการศึกษา และกำหนดมาตรการรับรองสถานะชั่วคราวโดยให้สถานศึกษาต้นทางออกใบรับรองผลการเรียนอย่างไม่เป็นทางการ สำหรับนำไปยื่นต่อสถานศึกษาปลายทาง เพื่อให้เด็กสามารถรายงานตัวและเข้าเรียนได้ตามกำหนดในเดือนพฤษภาคม 2569 ซึ่งต่อมา ครม. มีมติเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2569 รับทราบข้อเสนอแนะของ กสม. และมอบหมายให้กระทรวงศึกษาธิการเป็นหน่วยงานหลักรับเรื่องไปพิจารณาร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อศึกษาแนวทางและความเหมาะสมของข้อเสนอแนะ และให้สรุปผลการพิจารณาในภาพรวมส่งให้สำนักงานเลขาธิการคณะรัฐมนตรีภายใน 30 วัน ขณะที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ มีท่าทีชัดเจนเน้นย้ำมิให้มีการกักหรือไม่ออกหนังสือสำคัญทางการศึกษาให้แก่นักเรียนที่ค้างจ่ายเงิน พร้อมสั่งการไปยัง สพฐ. ให้ออกแนวปฏิบัติในการจัดการปัญหาดังกล่าว
ต่อมา เลขาธิการ สพฐ. มีหนังสือ เรื่อง ซักซ้อมแนวทางการออกระเบียนแสดงผลการเรียนหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน (ปพ.1) ลงวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 แจ้งเวียนไปยังผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาทุกเขต ให้สถานศึกษาต้องออกระเบียนแสดงผลการเรียน หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน (ปพ.1) และมอบให้ผู้เรียนทุกคนที่จบการศึกษาแต่ละระดับ ส่วนกรณีมีการค้างชำระเงินบำรุงการศึกษา ให้สถานศึกษาดำเนินการบริหารจัดการการจัดเก็บเงินบำรุงการศึกษาที่ค้างชำระตามความเหมาะสม โดยให้คำนึงถึงประโยชน์ของผู้เรียนและบริบทของแต่ละสถานศึกษาเป็นสำคัญ นั้น
กสม. ขอขอบคุณรัฐบาลเป็นอย่างยิ่งที่ตระหนักและเห็นความสำคัญของสิทธิทางการศึกษาของเด็กซึ่งต้องอยู่เหนือภาระหนี้สิน และดำเนินการหาแนวทางแก้ไขปัญหาโดยคำนึงถึงผลประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นสำคัญ อันสอดคล้องตามรัฐธรรมนูญและสนธิสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี การตอบรับข้อเสนอแนะนี้แสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นในการขับเคลื่อนและสานต่อนโยบาย Thailand Zero Drop Out ซึ่งรัฐบาลประกาศไว้ตั้งแต่ปี 2567 โดยมีเป้าหมายแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนหลุดจากระบบการศึกษาให้เป็นศูนย์
ทั้งนี้ กสม. จะติดตามแนวทางการแก้ไขปัญหาและคุ้มครองสิทธิเด็กที่ค้างชำระเงินบำรุงการศึกษารวมทั้งเด็กที่ไม่สามารถเข้าถึงระบบการศึกษาได้เนื่องจากข้อจำกัดด้านค่าใช้จ่ายต่อไป และพร้อมสนับสนุนรัฐบาลในการขับเคลื่อนนโยบาย Thailand Zero Drop Out ให้เกิดผลสัมฤทธิ์ได้จริง
