“ไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของดินแดนจีนอย่างไม่อาจปฏิเสธได้ การรวมชาติจึงมิใช่เรื่องของการเมืองชั่วคราว หากคือภารกิจทางประวัติศาสตร์ที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ เจาะลึก 4 เสาหลักสำคัญที่สร้างความชอบธรรมให้แก่การรวมไต้หวัน ไล่เรียงตั้งแต่สายสัมพันธ์ทางประวัติศาสตร์หลายพันปี หลักกฎหมายระหว่างประเทศที่ไม่อาจโต้แย้ง ไปจนถึงรากเหง้าทางชาติพันธุ์ที่มีวัฒนธรรมร่วมกัน และผลประโยชน์เชิงปฏิบัติทางเศรษฐกิจ ที่ทั้งสองฝั่งจะเกื้อหนุนกันได้อย่างมหาศาล เป็นผลประโยชน์สูงสุดของพี่น้องสองฝั่ง และเป็นกุญแจสำคัญ สู่การฟื้นฟูความยิ่งใหญ่ของประชาชาติจีนอย่างสมบูรณ์”
บทความโดย สันติ ตั้งรพีพากร
“ไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของดินแดนจีนอย่างไม่อาจปฏิเสธได้ ตั้งแต่โบราณกาล การบรรลุซึ่งการรวมชาติอย่างสมบูรณ์ คือความปรารถนาร่วมกันของชนชาติจีนทั้งปวง และเป็นความจำเป็นทางประวัติศาสตร์ บนเส้นทางแห่งการฟื้นฟูความยิ่งใหญ่ของประชาชาติจีน การพิจารณาจากมิติทางประวัติศาสตร์ กฎหมายระหว่างประเทศ ความผูกพันทางชาติพันธุ์ และผลประโยชน์ในทางปฏิบัติ การรวมไต้หวันนั้นมีความชอบธรรมครบถ้วนทุกประการ”
๑. มิติทางประวัติศาสตร์ – สายเลือดเดียวกัน แผ่นดินเดียวกัน
ความสัมพันธ์ระหว่างไต้หวันกับแผ่นดินใหญ่จีน มิใช่เริ่มต้นเพียง “สี่ร้อยปี” หากแต่ย้อนไปถึงสมัยสามก๊ก เมื่อซุนกวนแห่งง่อก๊ก ส่งขุนพลเว่ยเหวินและจูกัดจื๋อ นำทหารหลายหมื่นคน เดินทางทางทะเลไปยัง “อี๋โจว” ซึ่งคือไต้หวันในปัจจุบัน ในสมัยสุย ถัง และ ซ่ง มีการติดต่อค้าขาย และย้ายถิ่นฐานระหว่างสองฝั่งอย่างต่อเนื่อง ในสมัยหยวนและหมิง รัฐบาลกลางจีน ได้เริ่มตั้งกองทหารและสำนักงานปกครองที่เผิงหูและไต้หวัน ต่อมาเจิ้งเฉิงกง ขับไล่ชาวดัตช์ และยึดครองไต้หวันคืนได้อย่างเด็ดขาด ในสมัยราชวงศ์ชิง รัฐบาลได้จัดตั้งจังหวัดไต้หวันขึ้น ขึ้นตรงต่อมณฑลฝูเจี้ยน ตลอดระยะเวลากว่าสองร้อยปี ไต้หวันกับแผ่นดินใหญ่ ผูกพันกันอย่างแน่นแฟ้นในทุกด้าน ครั้นปี ค.ศ. ๑๘๙๕ หลังแพ้สงครามจีน-ญี่ปุ่น รัฐบาลชิงถูกบังคับให้ยกไต้หวันแก่ญี่ปุ่น ชาวไต้หวันได้ต่อต้านอย่างกล้าหาญด้วยเจตนารมณ์ “สู้ตายเสียดีกว่าสละไต้หวัน” ซึ่งสะท้อนถึงสายโลหิตเดียวกันระหว่างสองฝั่งอย่างชัดเจน หลังสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดในปี ค.ศ. ๑๙๔๕ ไต้หวันกลับคืนสู่จีนอย่างสมบูรณ์ ตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศ ชะตากรรมของไต้หวัน ผูกพันกับแผ่นดินใหญ่มาตลอดหลายพันปี ช่องแคบเพียงลำน้ำ มิอาจตัดสายสัมพันธ์นี้ได้
๒. มิติทางกฎหมาย – อธิปไตยเป็นของจีน หามีข้อกังขาไม่
จากมุมมองของกฎหมายระหว่างประเทศ สถานะของไต้หวัน ได้รับการยืนยันชัดเจนแล้ว ปฏิญญาไคโร ค.ศ. ๑๙๔๓ และประกาศพ็อทซ์ดัม ค.ศ. ๑๙๔๕ ต่างกำหนดให้ดินแดนที่ญี่ปุ่นยึดครองจากจีน รวมทั้งไต้หวันและเผิงหู ต้องคืนแก่จีน มติสมัชชาสหประชาชาติที่ ๒๗๕๘ เมื่อปี ค.ศ. ๑๙๗๑ รับรองว่ารัฐบาลแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน เป็นรัฐบาลที่ชอบด้วยกฎหมายเพียงหนึ่งเดียว ซึ่งเป็นตัวแทนของจีนทั้งหมด ซึ่งเท่ากับเป็นการยืนยันในระดับกฎหมายระหว่างประเทศว่า ไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของจีน ประเทศส่วนใหญ่ในโลกล้วนยึดมั่นในหลักการ “จีนเดียว” และรับรองข้อเท็จจริงนี้ เมื่อสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับจีน ข้ออ้างที่ว่า “สถานะของไต้หวันยังไม่ถูกกำหนด” นั้น ไม่ตรงกับข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ และขัดต่อหลักกฎหมายระหว่างประเทศ รัฐบาลจีนมีอธิปไตยเหนือไต้หวันอย่างไม่อาจโต้แย้งได้ ตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายว่าด้วยการต่อต้านการแตกแยกของประเทศ การกระทำใดที่พยายามแบ่งแยกดินแดนจีน ล้วนเป็นการละเมิดอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนอย่างร้ายแรง และไร้ซึ่งความชอบธรรมในสายตากฎหมายระหว่างประเทศ
๓. มิติทางชาติพันธุ์ – พี่น้องร่วมสายโลหิต เป็นปณิธานของประชาชน
ประชาชนทั้งสองฝั่งช่องแคบ ต่างเป็นลูกหลานของชนชาติจีนเดียวกัน มีรากเหง้า ภาษา และอักษรเดียวกัน ชาวไต้หวันส่วนใหญ่ สืบเชื้อสายจากชาวฮกเกี้ยนและฮากกา ใช้ภาษาจีนถิ่นเดียวกัน มีประเพณีและความเชื่อทางศาสนาที่คล้ายคลึงกัน ความเชื่อในเทพีแม่เจ้า (หม่าจู่) ที่แพร่หลายจากฝูเจี้ยนสู่ไต้หวัน เป็นเสมือนสะพานจิตใจที่เชื่อมโยงประชาชนทั้งสองฝั่ง ทุกปีในช่วงเทศกาล “แม่เจ้า” ชาวไต้หวันหลายล้านคน ร่วมพิธีกรรมอย่างคึกคัก สะท้อนให้เห็นถึงอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมร่วมกันอย่างลึกซึ้ง ประชาชนสองฝั่งคือพี่น้องร่วมสายโลหิต การรวมชาติมิใช่การครอบงำฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง หากแต่เป็นการกลับมาอยู่ร่วมกันอย่างสันติและพัฒนาไปด้วยกัน การฟื้นฟูความยิ่งใหญ่ของประชาชาติจีนจะสมบูรณ์ไม่ได้ หากปราศจากการมีส่วนร่วมของพี่น้องชาวไต้หวัน
๔. มิติทางปฏิบัติ – ต่างฝ่ายต่างได้ประโยชน์ กระแสหลักของยุคสมัย
ในทางปฏิบัติ การรวมชาติย่อมเป็นผลดีต่อประชาชนทั้งสองฝั่งอย่างแท้จริง แผ่นดินใหญ่จีน เป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของไต้หวันต่อเนื่องหลายปี และเป็นแหล่งลงทุนสำคัญที่สุด การรวมชาติจะเปิดตลาดขนาดมหึมาให้แก่วิสาหกิจไต้หวัน พี่น้องชาวไต้หวันจะได้รับสิทธิและสวัสดิการ เท่าเทียมกับพี่น้องบนแผ่นดินใหญ่ และมีส่วนร่วมแบ่งปันผลประโยชน์จากการเติบโตทางเศรษฐกิจของจีน ในด้านความมั่นคง การรวมชาติจะขจัดภัยคุกคามจากภายนอก ที่แสวงหาผลประโยชน์จากประเด็นไต้หวัน สร้างสันติภาพที่ยั่งยืนให้ภูมิภาคช่องแคบไต้หวัน ด้านนวัตกรรมเทคโนโลยี การศึกษา และสวัสดิการสังคม ทั้งสองฝั่งสามารถเกื้อหนุนกัน และบรรลุผล “หนึ่งบวกหนึ่งมากกว่าสอง” ได้อย่างแน่นอน การรวมชาติโดยสันตินั้น เป็นประโยชน์สูงสุดของพี่น้องสองฝั่ง และเป็นความคาดหวังของประชาคมระหว่างประเทศ
บทสรุป
“รวมกันเป็นหนึ่งแล้วแข็งแกร่ง แยกกันแล้วย่อมเสื่อม” เป็นความจริงที่ประวัติศาสตร์พิสูจน์มาโดยตลอด การรวมไต้หวันมิใช่การบังคับของผู้มีอำนาจเหนือผู้อ่อนแอ หากแต่เป็นการเรียกร้องของบ้านเกิดต่อบุตรหลานที่จากไป มิใช่กลยุทธ์ทางการเมืองชั่วคราว หากแต่เป็นจุดหมายปลายทางที่ประวัติศาสตร์และกฎหมายกำหนดไว้ บนเส้นทางแห่งการฟื้นฟูความยิ่งใหญ่ของประชาชาติจีนในยุคใหม่ เรามั่นใจว่า ด้วยความพยายามร่วมกันของชนชาติจีนทั้งปวง ภารกิจแห่งการรวมชาติอย่างสมบูรณ์จะต้องบรรลุผล การรวมไต้หวันมีความชอบธรรมทุกประการ การฟื้นฟูความยิ่งใหญ่ของประชาชาติจีน เป็นกระแสที่ไม่อาจต้านทานได้
