นักท่องเที่ยวฝั่งอันดามันเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่ความจุของสนามบินภูเก็ตกำลังเข้าใกล้ขีดจำกัดในอีกไม่นาน หากยังพึ่งพาสนามบินภูเก็ตเพียงแห่งเดียว โดยไม่เร่งกระจายเที่ยวบินไปยังสนามบินอันดามันที่มีแผนจะก่อสร้าง โอกาสทางเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว และการลงทุน อาจสะดุดก่อนที่เราจะรู้ตัว
สนามบินอันดามันจึงไม่ใช่เรื่องของอนาคต แต่คือโครงสร้างพื้นฐานที่ต้องตัดสินใจวันนี้!
1. ภูเก็ต: สนามบินที่ “แบกภาระหนักฝั่งอันดามัน”
สนามบินภูเก็ตมีพื้นที่ 1,447 ไร่ มีอาคารผู้โดยสารขนาด 118,382 ตารางเมตร รันเวย์เพียง 1 เส้น กว้าง 45 เมตร ยาว 3,000 เมตร
ในปีงบประมาณ 2568 มีเที่ยวบินเฉลี่ย 28 เที่ยวบินต่อชั่วโมง แต่รันเวย์รองรับได้เพียง 25 เที่ยวบินต่อชั่วโมง ผู้โดยสาร 17.3 ล้านคน/ปี ขณะที่ความจุออกแบบไว้สามารถรองรับได้เพียง 12.5 ล้านคน/ปี ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนชัดว่า สนามบินภูเก็ตกำลังทำงานเกินศักยภาพ
2. สนามบินอันดามัน: โครงสร้างพื้นฐานใหม่ของภูมิภาค
แนวคิดสนามบินภูเก็ตแห่งที่ 2 หรือสนามบินอันดามัน ถูกพูดถึงมาระยะเวลาหนึ่ง โดยมีทำเลอยู่บนพื้นที่ 7,300 ไร่ ต.โคกกลอย และ ต.หล่อยูง อ.ตะกั่วป่า จ.พังงา
วงเงินลงทุนประมาณ 80,000 ล้านบาท มีรันเวย์ 2 เส้น มี 44 หลุมจอด รองรับ 43 เที่ยวบิน/ชั่วโมง รองรับผู้โดยสาร 22.5 ล้านคน/ปี
ปัจจุบันอยู่ระหว่างการศึกษาความเหมาะสมและผลกระทบสิ่งแวดล้อม (Environmental Impact Assessment: EIA) คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างปี 2571 และเปิดใช้ปี 2575
3. ทางเลือกใหม่: ใช้ที่ดินเอกชนติดกับสนามบินภูเก็ต
ล่าสุด สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (กพท.) เสนอทางเลือกให้รัฐพิจารณา คือการใช้ที่ดินเอกชนด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือของสนามบินภูเก็ต ขนาดเนื้อที่กว่า 500 ไร่
แนวคิดคือ พัฒนาเป็นศูนย์ซ่อมอากาศยาน (Maintenance, Repair, and Operations : MRO) สร้างอาคารผู้โดยสารหลังใหม่ และหลุมจอดประมาณ 50 หลุม เชื่อมต่อกับสนามบินภูเก็ตเดิม รูปแบบลงทุนอาจเป็นให้รัฐเช่าพื้นที่ หรือร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชน (Public Private Partnership: PPP)
4. สนามบินอันดามัน VS ที่ดินเอกชนติดกับสนามบินภูเก็ต
การก่อสร้างสนามบินอันดามันเป็นการแก้ปัญหาระยะยาว กระจายความเจริญออกจากภูเก็ต และรองรับการเติบโตของอันดามัน
แต่การใช้ที่ดินเอกชนเป็นการแก้ปัญหาระยะสั้น แม้ว่าการใช้ที่ดินเอกชนจะก่อสร้างได้เร็วกว่า ใช้เงินรัฐน้อยกว่า แต่อาจมีปัญหาเรื่องความจุของรันเวย์ เพราะ
(1) ไม่สามารถสร้างรันเวย์เพิ่มเติมได้ จำเป็นต้องใช้รันเวย์เดิมที่มีอยู่เพียง 1 เส้นเท่านั้น ดังนั้น ความจุของรันเวย์จึงไม่เพิ่มขึ้น
(2) การมีลานจอดเครื่องบินบริเวณที่ดินเอกชนอาจทำให้ขีดความสามารถของรันเวย์ลดลง เนื่องจากเครื่องบินต้องข้ามรันเวย์เพื่อเข้าหรือออกจากลานจอด ทุกครั้งที่เครื่องบินข้ามรันเวย์จะต้องใช้เวลาประมาณ 2 นาที ซึ่งจะเป็นอุปสรรคต่อการขึ้นหรือลงของเครื่องบิน เป็นผลให้รันเวย์รองรับเที่ยวบินต่อชั่วโมงได้น้อยลง
5. สรุป
ถ้าปัญหาอยู่ที่รันเวย์ วิธีแก้คือต้องสร้างรันเวย์ใหม่เพิ่ม ไม่ใช่แค่เพิ่มพื้นที่ลานจอดข้างรันเวย์เดิม ซึ่งจะทำให้เครื่องบินต้องตัดข้ามรันเวย์ เป็นการกีดขวางการขึ้น-ลงของเครื่องบิน ส่งผลให้จำนวนการขึ้น-ลงต่อชั่วโมงลดน้อยลง
ด้วยเหตุนี้ จึงสรุปได้ว่า การใช้ที่ดินเอกชนในกรณีนี้จะไม่ช่วยให้ความจุของรันเวย์เพิ่มขึ้น แต่เป็นการลดขีดความสามารถของรันเวย์
สนามบินอันดามันจึงไม่ใช่ทางเลือก… แต่คือสิ่งจำเป็น
