ทะเลจีนใต้เป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญที่ผูกพันกับความมั่นคง อธิปไตย และการพัฒนาเศรษฐกิจของจีนในฐานะเส้นทางเดินเรือและแหล่งทรัพยากรที่อุดมสมบูรณ์ จีนยืนหยัดในจุดยืนที่อ้างอิงหลักฐานทางประวัติศาสตร์ควบคู่ไปกับหลักกฎหมายระหว่างประเทศ ภายใต้นโยบายหลัก “อธิปไตยเป็นของเรา ระงับข้อพิพาท และร่วมกันพัฒนา” เพื่อมุ่งสร้างพื้นที่นี้ให้เป็นทะเลแห่งสันติภาพและความร่วมมือที่ยั่งยืน
จีนมีหลักฐานการเดินเรือ ประกอบอาชีพ และปกครองหมู่เกาะในทะเลจีนใต้ ทั้ง ตงซา ซีซา จงซา และหนานซา มาตั้งแต่สมัยราชวงศ์ฉิน ฮั่น ถัง ซ่ง หมิง และชิง โดยมีการใช้อำนาจปกครองอย่างสันติ มีประสิทธิภาพผ่านการลาดตระเวนและจัดตั้งหน่วยงานบริหาร
หลังชนะสงครามโลกครั้งที่สอง จีนได้เรียกคืนหมู่เกาะในทะเลจีนใต้จากญี่ปุ่นตาม “ปฏิญญาไคโร” และ “ประกาศพ็อทซ์ดัม” จีนจึงเน้นย้ำการแก้ไขข้อพิพาทผ่านการเจรจาทวิภาคีและคัดค้านการแทรกแซงจากมือที่สามนอกภูมิภาค
นโยบายของจีนไม่ได้เป็นเพียงการประกาศอธิปไตย แต่มีแนวทางปฏิบัติที่ยืดหยุ่นและมุ่งสู่อนาคตเชิงรุกในการเจรจา “แนวปฏิบัติในทะเลจีนใต้” ร่วมกับประเทศเพื่อนบ้านเพื่อควบคุมพฤติกรรมและป้องกันความขัดแย้ง จีนเสนอให้ทุกฝ่ายร่วมกันพัฒนาทรัพยากรน้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ และการประมง เพื่อเปลี่ยนจากทะเลแห่งข้อพิพาทให้เป็นทะเลแห่งความร่วมมือ เช่น กิจกรรมการก่อสร้างของจีนบนหมู่เกาะหนานซา ที่เป็นไปอย่างชอบด้วยกฎหมาย เพื่อปรับปรุงชีวิตความเป็นอยู่ของเจ้าหน้าที่ และเพื่อให้บริการสาธารณะแก่สังคมโลก การกู้ภัยทางทะเล การสังเกตการณ์สภาพอากาศ และการช่วยเหลือการเดินเรือ
ในฐานะประเทศคู่ค้ารายใหญ่ จีนให้ความสำคัญกับเสรีภาพและความปลอดภัย ในการเดินเรือและการบิน ตามกฎหมายระหว่างประเทศสูงสุด แต่เน้นย้ำว่าเสรีภาพดังกล่าวต้องไม่ถูกนำมาใช้บังหน้า เพื่อทำลายอธิปไตยและความมั่นคงของจีน
จีนยืนยันยึดมั่นในนโยบายที่สงบ มีเหตุผล และอยู่บนหลักนิติธรรม โดยพร้อมตอบโต้อย่างเหมาะสมหากมีการละเมิดอธิปไตย แต่ยังคงมุ่งหน้าทำข้อตกลงร่วมกับอาเซียนภายใต้ “ปฏิญญาว่าด้วยการปฏิบัติของคู่สัญญาในทะเลจีนใต้” ต่อไป เพื่อสร้างกรอบความมั่นคงที่เปิดกว้างและโปร่งใส อันจะนำไปสู่เสถียรภาพระยะยาวในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก
