“เมื่อกล่าวถึงบริษัท BYD (Build Your Dreams) ภาพที่คนส่วนใหญ่เห็นในหัวคือผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้ารายใหญ่ที่สุดของจีนและของโลก แต่แท้จริงแล้ว BYD มิได้เป็นเพียงบริษัทรถยนต์เท่านั้น หากแต่เป็น “อาณาจักรธุรกิจ” ที่แผ่ขยายอิทธิพลครอบคลุมหลายอุตสาหกรรมสำคัญ ทั้งพลังงาน แบตเตอรี่ ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ รถไฟ และระบบขนส่งมวลชน เป็นบริษัทเทคโนโลยีแบบบูรณาการ (Integrated Technology Company) มากกว่าผู้ผลิตรถยนต์เพียงอย่างเดียว”
บทความโดย สันติ ตั้งรพีพากร
BYD ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1995 โดย หวัง ฉวนฝู (Wang Chuanfu) เริ่มต้นจากธุรกิจผลิตแบตเตอรี่ rechargeable สำหรับโทรศัพท์มือถือและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ก่อนจะขยายสู่การผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ รถยนต์ และพลังงานสะอาดตามลำดับ จุดเปลี่ยนสำคัญคือการเข้าซื้อกิจการบริษัทผลิตรถยนต์ Qinchuan Automobile ในปี ค.ศ. 2003 ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของธุรกิจยานยนต์ และต่อมาได้รับการสนับสนุนการลงทุนจาก Berkshire Hathaway ของ วอร์เรน บัฟเฟตต์ ในปี ค.ศ. 2008
BYD เป็นหนึ่งในผู้ผลิตแบตเตอรี่ lithium-ion รายใหญ่ที่สุดของโลก ผ่านบริษัทลูก FINEDREAM และเทคโนโลยี Blade Battery ที่พัฒนาขึ้นเอง ซึ่งมีความปลอดภัยสูงและต้นทุนต่ำ นอกจากนี้ยังผลิตระบบกักเก็บพลังงาน (ESS) สำหรับโรงไฟฟ้าและบ้านเรือน ตลอดจนพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานแสงอาทิตย์
BYD Electronics เป็นผู้รับจ้างผลิต (OEM/ODM) ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์รายใหญ่ ผลิตชิ้นส่วนสำหรับสมาร์ทโฟน แท็บเล็ต คอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์สื่อสารให้กับแบรนด์ระดับโลก เช่น Huawei, Xiaomi, Apple และ Samsung รวมถึงผลิตชิ้นส่วนยานยนต์อัจฉริยะ
BYD ยังพัฒนาระบบรถไฟรางเดี่ยว (Monorail) ภายใต้ชื่อ SkyRail รวมถึงรถบัสไฟฟ้าและรถโดยสารระบบราง เพื่อให้บริการระบบขนส่งมวลชนในเมืองใหญ่ ทั้งในจีนและต่างประเทศ เช่น เมืองเซาเปาโล ประเทศบราซิล
แม้ธุรกิจยานยนต์ไฟฟ้าจะเป็นธุรกิจที่โดดเด่นที่สุด แต่ก็เป็นเพียงส่วนหนึ่งของอาณาจักร BYD โดยบริษัทผลิตรถยนต์นั่งส่วนบุคคล รถบัสไฟฟ้า รถบรรทุกไฟฟ้า และรถยนต์เชิงพาณิชย์ ครอบคลุมทั้งตลาดในประเทศและส่งออกทั่วโลก
BYD ยังลงทุนในธุรกิจระบบราง รถไฟความเร็วสูง รถยนต์ไร้คนขับ การพัฒนาเมืองอัจฉริยะ และธุรกิจด้านการเงินและประกันภัยสำหรับยานยนต์
จุดแข็งสำคัญของ BYD คือการควบคุมห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain) ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ด้วยการผลิตแบตเตอรี่ ชิปยานยนต์ มอเตอร์ และชิ้นส่วนสำคัญด้วยตนเอง ทำให้ลดต้นทุนการพึ่งพาซัพพลายเออร์ภายนอก สร้างความได้เปรียบด้านราคาและความรวดเร็วในการพัฒนาสินค้าใหม่
การที่ BYD ประสบความสำเร็จในฐานะผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้ารายใหญ่ที่สุดนั้น ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากการเป็นบริษัทเทคโนโลยีที่มีฐานธุรกิจหลากหลาย การมีธุรกิจแบตเตอรี่และอิเล็กทรอนิกส์เป็นรากฐานทำให้ BYD สามารถพัฒนาเทคโนโลยีหลักได้เอง และต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้น การมอง BYD เพียงว่าเป็น “บริษัทรถยนต์” จึงเป็นการมองที่ไม่ครบถ้วน เพราะแท้จริงแล้ว BYD คือกลุ่มบริษัทเทคโนโลยีพลังงานสะอาดแบบครบวงจร
อาณาจักรธุรกิจของ BYD ครอบคลุมตั้งแต่แบตเตอรี่ พลังงานสะอาด อิเล็กทรอนิกส์ ระบบขนส่งมวลชน ไปจนถึงยานยนต์ไฟฟ้า ความสำเร็จของ BYD จึงมิได้เกิดจากความสามารถในการผลิตรถยนต์เพียงอย่างเดียว หากแต่เกิดจากการเป็นบริษัทเทคโนโลยีที่มีการบูรณาการธุรกิจอย่างเป็นระบบ การทำความเข้าใจ BYD ในมิติที่กว้างกว่านี้ จะช่วยให้เห็นภาพการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมยานยนต์และพลังงานโลกได้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น
