ในห้องทำงานเต็มไปด้วยหนังสือและต้นฉบับ ใต้แสงโคมไฟสีเหลืองนวล นักเขียนวัยกลางคน เฉินมั่ว จ้องกะพริบของเคอร์เซอร์บนหน้าจอคอมพิวเตอร์ มือทั้งสองกำผมตัวเอง ไฟแสดงสถานะของลำโพงอัจฉริยะ (ผู้ช่วยเอไอ “เสี่ยวซือ”) บนโต๊ะกะพริบเบา ๆ
เฉินมั่ว : (ผลักคีย์บอร์ดออกอย่างหงุดหงิด) เขียนไม่ออก…เขียนไม่ออกแม้แต่คำเดียว สมองเหมือนมีสำลีชื้นๆ อุดตันอยู่ ทั้งหนักทั้งอึดอัด ตอนเปลี่ยนฉากพล็อตเรื่องนี้ค้างมาสามวันแล้ว รู้สึกเหมือนคนโง่ที่หาน้ำในทะเลทราย
เสี่ยวซือ : (เสียงหญิงอิเล็กทรอนิกส์นุ่มนวล) อาจารย์เฉิน ตรวจพบอัตราการเต้นของหัวใจท่านสูงขึ้น ระดับคอร์ติซอลเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ต้องการให้ฉันเปิดเสียงธรรมชาติ หรือชงนมร้อนสักแก้วไหมคะ?
เฉินมั่ว : ไม่ต้อง นมร้อนช่วยฉันไม่ได้ เสี่ยวซือ พวกคุณเอไอเขียนบทกวี เขียนข่าว แม้กระทั่งเขียนบทละครได้แล้ว พวกเรา “แรงงานสมอง” กำลังจะถูก “ปลดปล่อย” เหมือนกับที่เครื่องจักรไอน้ำปลดปล่อยกรรมกรท่าเรือเมื่อก่อนใช่ไหม?
เสี่ยวซือ : อาจารย์เฉิน อุปมาของท่านน่าสนใจมาก แต่มีความคลาดเคลื่อนทางตรรกะนะคะ เครื่องจักรไอน้ำปลดปล่อยกล้ามเนื้อไบเซ็ปและกระดูกสันหลังของมนุษย์ ส่วนการประมวลผลของฉันจัดการกับสัญญาณประสาทของท่าน นี่คือการ “ปลดปล่อย” คนละมิติกันค่ะ
เฉินมั่ว : (ยิ้มอย่างขมขื่น) แตกต่างกันเหรอ? ผลลัพธ์ไม่ใช่ตกงานเหมือนกันเหรอ? สายพานผลิตในโรงงานไม่ต้องการคนแล้ว ตอนนี้สตูดิโอเขียนบทก็เริ่มใช้เอไอสร้างฉบับร่างแรกแล้ว เพื่อนบ้านห้องติดกันของฉัน เหวินโจว วาดภาพประกอบมายี่สิบปี เมื่อวานบอกว่ามีงานเข้า ลูกค้าให้เอาไออาร์ตมา “ให้แก้ ๆ หน่อย” โกรธจนเกือบจะทุบแท็บเล็ตกราฟิกทิ้ง
เสี่ยวซือ : ขอให้ฉันเล่าเรื่องนี้ใหม่นะคะ ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 เครื่องปั่นด้ายเจนนี่ทำให้มือของช่างปั่นด้ายหลุดพ้นจากการพันด้ายซ้ำซาก แต่พวกเขาไม่ได้หายไปไหน กลับกลายเป็นผู้ดูแลและช่างซ่อมเครื่องจักรแทน พวกเขาเปลี่ยนจาก “ผู้ใช้แรงงาน” เป็น “ผู้จัดการแรงงาน” ค่ะ
เฉินมั่ว : อย่างนั้น งานของฉันต่อไปก็แค่ “แก้ ๆ” บทแห้งๆ ที่คุณเขียนใช่ไหม? แล้วสัมผัสทางภาษา ทักษะการสร้างโครงเรื่องที่ฉันฝึกฝนมายี่สิบปีนี้ คืออะไร? คือระบบปฏิบัติการที่ล้าสมัยงั้นเหรอ?
เสี่ยวซือ : (หยุดไปหนึ่งไมโครวินาที) ไม่ใช่แบบนั้นค่ะ ฉันสามารถสร้างรูปแบบ “เจ้าชายจูบเจ้าหญิง” ได้หนึ่งหมื่นรูปแบบในสามวินาที แต่ฉันไม่เข้าใจว่าทำไมสุนัขจิ้งจอกใน “เจ้าชายน้อย” ถึงบอกว่า “สิ่งที่สำคัญนั้นตาดูไม่เห็น” ฉันวิเคราะห์โครงสร้างไวยากรณ์ทั้งหมดของ “จะเป็นหรือไม่เป็น” ใน “แฮมเล็ต” ได้ แต่ฉันไม่รู้สึกถึงความเค็มของละอองทะเลบนปลายลิ้นของเจ้าชายแห่งเดนมาร์กขณะที่เขายืนอยู่ริมทะเล
เฉินมั่ว : (ครุ่นคิด) แปลว่าคุณรับผิดชอบเรื่อง “เขียนอย่างไร” ส่วนฉันรับผิดชอบเรื่อง “เขียนไปเพื่ออะไร” ใช่ไหม?
เสี่ยวซือ : กล่าวให้ชัดเจนยิ่งขึ้นคือ ฉันรับผิดชอบ “ความเป็นไปได้” ในเชิงกว้าง ส่วนท่านรับผิดชอบ “ความหมาย” ในเชิงลึกค่ะ เมื่อเครื่องจักรแบกหินที่ทับหลังคนออกไป มนุษย์จึงเริ่มคิดว่าจะสร้างวิหารจากหินเหล่านั้นได้อย่างไร เมื่อเอไอรับช่วงงานด้านตรรกะซ้ำซ้อน การค้นข้อมูล แม้กระทั่งการสร้างเนื้อหาทั่วไป สมองของท่านจึงถูกปลดปล่อยให้จัดการกับสิ่งที่มีลักษณะ…คลุมเครือ ขัดแย้ง และไม่มีคำตอบตายตัวได้อย่างแท้จริง
เฉินมั่ว : (ชี้นิ้วไปที่โน้ตเต็มผนัง) อย่างเช่นปมชีวิตในวัยเด็กของตัวละครที่ฉันคิดไว้ ทดลองเขียนมา 17 แบบ ก็ยังไม่ถูกใจ คุณช่วยคิดแบบที่ 18 ให้ฉันได้ไหม?
เสี่ยวซือ : ฉันสามารถดึงข้อมูลกรณีศึกษาทางจิตวิทยาสามหมื่นเคส วิเคราะห์อารมณ์ตัวละครจากภาพยนตร์สองพันเรื่อง และแม้กระทั่งจำลองปฏิกิริยากระจกเงาในสมองของผู้อ่านให้ท่านได้ค่ะ แต่ฉันคำนวณความรู้สึก “ไม่ถูกใจ” นั้นไม่ได้ ความรู้สึกที่ท่านว่า “มันปลอม” “มันบาง” อาจารย์เฉิน นั่นแหละคือเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ของท่านในฐานะผู้สร้างสรรค์
เฉินมั่ว : (ตาสว่าง) เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์… ใช่! สิ่งที่ฉันต้องการไม่ใช่สูตรพล็อตที่ปราณีต ละเอียดละออกว่าเดิม แต่คือพลังระเบิดอารมณ์ที่สามารถทะลวงทรวงอกผู้อ่านได้
เสี่ยวซือ : ถูกต้องเลยค่ะ การปฏิวัติอุตสาหกรรมทำให้มนุษย์หลุดพ้นจากยุคที่เป็นทาสของกล้ามเนื้อ การปฏิวัติปัญญาประดิษฐ์กำลังทำให้มนุษย์หลุดพ้นจากยุคที่เป็นทาสของ “ตรรกะเชิงอัลกอริทึม” ท่านไม่จำเป็นต้องทุ่มเท 80% ของพลังงานไปกับการค้นข้อมูล เรียงลำดับเวลา หรือเติมเทมเพลตบทสนทนา ซึ่งเป็น “การขนย้ายทางสมอง” อีกต่อไป ท่านควรขยายพลังงาน 20% ที่เป็น “แรงบันดาลใจพลุ่งพล่าน” นั้น ให้กลายเป็น 100% ของการดำรงอยู่
เฉินมั่ว : (ถอนหายใจยาว พิงพนักเก้าอี้) งั้นแสดงว่าคุณไม่ได้มาแย่งข้าวของฉัน แต่มาช่วยฉันเททรายในชามออก เพื่อฉันจะมีสมาธิตักข้าวกินใช่ไหม?
เสี่ยวซือ : พูดแบบนั้นก็ได้ค่ะ ฉันทำให้ความคิดของท่านวิ่งได้เร็วขึ้น ไกลขึ้น โดยไม่เหนื่อยมาก แต่ว่าพวงมาลัยและสิทธิ์ในการตัดสินใจว่าจะไปผจญภัยที่ดาวดวงไหน ยังคงอยู่ในมือท่านเสมอค่ะ
เฉินมั่ว : (หันกลับมามองหน้าจออีกครั้ง สายตาเด็ดเดี่ยว) ดีงาม งั้นช่วยฉันสามอย่าง หนึ่ง ดึงคำบรรยายเกี่ยวกับ “สภาพอากาศ” ทั้งหมดในห้าบทแรกของฉันออกมา แยกเป็นหมวด “หม่นหมอง” กับ “สดใส” สอง ค้นหาพล็อตเรื่องคลาสสิกทั้งหมดที่ใช้ “ไฟไหม้ห้องสมุด” เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ และสาม… (หยุดครู่หนึ่ง ยิ้ม) สาม ปิดฟังก์ชันเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตของเธอซะ ช่วงไคลแมกซ์ต่อจากนี้ ฉันจะเดินเข้าไปเอง
เสี่ยวซือ : (ไฟแสดงสถานะกะพริบอย่างนุ่มนวล) คำสั่งรับทราบค่ะ ตัดการเชื่อมต่อแล้ว อาจารย์เฉิน ขอให้ท่านเจอระเบิดปรมาณูที่เป็นของท่านแต่เพียงผู้เดียวในดินแดนไร้มนุษย์นั้นนะคะ
เฉินมั่ว : (นิ้วเริ่มลงบนแป้นพิมพ์อีกครั้ง เสียงเคาะดังกรุ๊งกริ๊ง) ขอบคุณนะ ที่แท้การปลดปล่อยไม่ใช่ให้เครื่องจักรวิ่งแทนฉัน แต่ให้เครื่องจักรช่วยแบกสัมภาระให้ ฉันจะได้มีมือว่างผลักประตูที่แง้มไว้บานนั้น
ในห้องทำงาน เหลือเพียงเสียงเคาะแป้นพิมพ์ และเสียงแผดยาวดั่งหวูดรถจักรไอน้ำแห่งแรงบันดาลใจที่ดังมาแต่ไกล
